Εκπαίδευση παιδιών Ρομά

auth

Η κατανόηση πτυχών της Στρατηγικής Ελέγχου Μεταβλητών ως μέσο ενίσχυσης του ενδιαφέροντος μαθητών Β΄ Γυμνασίου στο μάθημα της Φυσικής

Εισαγωγή

Η εργασία αυτή έχει στόχο να καταγράψει την προσπάθεια ενίσχυσης του ενδιαφέροντος και αύξησης της συμμετοχής των μαθητών/τριών (από εδώ και πέρα «μαθητές» για λόγους συντομίας) ενός τμήματος της Β’ Γυμνασίου Αλεξάνδρειας στο μάθημα της Φυσικής, καθώς επίσης και την βελτίωση των διδακτικών πρακτικών που εφαρμόζονται στην τάξη.

Πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της συμμετοχής μου  στο εξ αποστάσεως πρόγραμμα επιμόρφωσης με τίτλο «Εκπαίδευση των παιδιών Ρομά στις περιφέρειες Κεντρικής Μακεδονίας, Δυτικής Μακεδονίας, Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης».

Το 1ο Γυμνάσιο Αλεξάνδρειας είναι ένα σχολείο στο οποίο φοιτούν αρκετοί μαθητές Ρομά, καθώς και αλλοδαποί, κυρίως Αλβανοί. Πιο συγκεκριμένα, στη Β΄ Γυμνασίου το ποσοστό των παραπάνω μαθητών είναι περίπου 30%, με το μεγαλύτερο μέρος αυτού του ποσοστού να αποτελούν οι μαθητές Ρομά, γεγονός που είναι αναμενόμενο εάν ληφθεί υπόψη η πληθυσμιακή κατανομή στην Αλεξάνδρεια. Η συγκεκριμένη σύνθεση των μαθητών, που αποτελείται από ομάδες με  διαφορετικά πολιτισμικά χαρακτηριστικά, άρα αντίστοιχα και διαφορετικές ανάγκες στην εκπαίδευση, ενισχύει και μεγεθύνει τα προβλήματα που εμφανίζονται έτσι και αλλιώς και στις τάξεις στις οποίες δεν περιλαμβάνονται μαθητές Ρομά ή/και αλλοδαποί. Για παράδειγμα, ορισμένα από τα προβλήματα που εμφανίζονται είναι η αδιαφορία για το μάθημα, η συζήτηση μεταξύ των μαθητών, οι εντάσεις μεταξύ των μαθητών και κάποιες φορές μεταξύ των μαθητών και του καθηγητή.

Η διαδικασία μέσα από την οποία επιλέξαμε να ξεπεράσουμε τις παραπάνω δυσκολίες είναι η έρευνα δράσης.Η έρευνα δράσης, στην εκπαίδευση, είναι μια ερευνητική διαδικασία που οι ίδιοι οι εκπαιδευτικοί διενεργούν με στόχο να βελτιώσουν τις επαγγελματικές πρακτικές τους (Κατσαρού και Τσάφος, 2003).

Στο πλαίσιο αυτής της διαδικασίας, οι εκπαιδευτικοί – ερευνητές οργανώνουν ένα ερευνητικό σχέδιο το οποίο το θέτουν σε εφαρμογή και παρατηρούν συστηματικά τη δράση τους για να την αξιολογήσουν. Κατά τη διάρκεια της, διατυπώνουν οι ίδιοι την άποψή τους για την υπάρχουσα κατάσταση καθώς και τα ερευνητικά ερωτήματα.

Επίσης, ορίζουν το σχέδιο δράσης και αξιολογούν τη διαδικασία. Σημαντικό χαρακτηριστικό της διαδικασίας αυτής είναι η σπειροειδής της διάσταση. Αυτό συμβαίνει διότι τα ερευνητικά ερωτήματα διατυπώνονται αδρά, προκειμένου να δίνουν ένα προσανατολισμό στην έρευνα χωρίς όμως να την καθορίζουν και να την περιορίζουν. Σαν αποτέλεσμα, η αξιολόγηση ενός μέρους της διαδικασίας είναι πιθανό να οδηγήσει σε «…επαναπροσδιορισμό του σχεδίου και νέα στρατηγική δράσης, επιπρόσθετη κριτική και αυτοκριτική παρέμβαση και αναστοχασμό σε ένα πλαίσιο διαρκούς σύνθεσης και ανασύνθεσης…» (Κατσαρού και Τσάφος, 2003).  Θεωρήσαμε ότι τα χαρακτηριστικά της έρευνας δράσης, όπως αναφέρονται παραπάνω, καθιστούν τη μέθοδο αυτή ιδανική για την συγκεκριμένη παρέμβαση.

===========================================================

Οι ενότητες «Θεωρητικό πλαίσιο», «Ερευνητική μέθοδος» και «Αποτελέσματα – Συζήτηση» θα δημοσιευτούν μετά την δημοσίευση των πρακτικών σχετικού συνεδρίου, το οποίο θα πραγματοποιηθεί από το ΑΠΘ, στο πλαίσιο του εξ αποστάσεως προγράμματος επιμόρφωσης, τον Οκτώβριο 2013.

Παρακάτω, παραθέτουμε τα πρώτα συμπεράσματα που προέκυψαν από τη μέχρι τώρα ανάλυση των δεδομένων.

===========================================================

Συμπεράσματα / προοπτικές / προτάσεις

Η διδακτική παρέμβαση είχε θετικό αντίκτυπο στους μαθητές και αύξησε το ενδιαφέρον τους για το μάθημα της Φυσικής σε στατιστικά σημαντικό ποσοστό. Επίσης, καταγράφηκε στατιστικά σημαντική βελτίωση στην κατανόηση των πτυχών της ΣΕΜ που διδάχθηκαν κατά τη διάρκεια της παρέμβασης. Θα πρέπει να επισημανθεί ότι η αύξηση του ενδιαφέροντος και η βελτίωση στην κατανόηση ήταν πολύ σημαντική κυρίως στους μαθητές που ήδη παρουσίαζαν καλή επίδοση.  Παρόλα αυτά, είναι σημαντικό να αναφέρουμε ότι αρκετοί από τους μαθητές, οι οποίοι πριν την συγκεκριμένη παρέμβαση δεν συμμετείχαν στο μάθημα, άρχισαν έστω και αποσπασματικά να ενδιαφέρονται και να συμμετέχουν και ορισμένοι μάλιστα έδειξαν ποιοτικά σημάδια βελτίωσης. Ανάμεσα σε αυτούς ήταν και ορισμένοι μαθητές Ρομά. 

Θεωρώ ότι α «πλεονεκτήματα» του προγράμματος ήταν α) η συνεύρεση με συναδέλφους που έχουν παρόμοιες ανησυχίες, γεγονός που ενθαρρύνει τον εκπαιδευτικό σε καινοτομίες και β) η δυνατότητα μάθησης της μεθόδου έρευνας δράσης, η οποία ενθαρρύνει και ενισχύει τον εκπαιδευτικό να εμπλακεί σε διαδικασίες αναστοχασμού. Τα «μειονεκτήματα» που παρατηρήθηκαν κατά τη διάρκεια του προγράμματος ήταν κυρίως τα εξής: α) η μικρή διάρκεια του προγράμματος, β) τα τεχνικά προβλήματα που παρουσιάστηκαν κυρίως κατά την επικοινωνία μέσω του λογισμικού bluebutton, και γ) η αδύναμη οργανωτική δομή του προγράμματος.

Η προετοιμασία της διδακτικής παρέμβασης ήταν χρονοβόρα. Χρειάστηκαν αρκετές ώρες δουλειάς: α) για την ανεύρεση των κατάλληλων υλικών και βίντεο που χρησιμοποιήθηκαν στο εργαστήριο, β) για τον σχεδιασμό των φύλλων εργασίας, γ) για τον σχεδιασμό των ερωτηματολογίων αξιολόγησης. Επιπλέον, για να εξοικονομηθούν ώρες για την παρέμβαση, τα ερωτηματολόγια δόθηκαν σε ώρες άλλων μαθημάτων, στα οποία οι συνάδελφοι θεώρησαν ότι είχαν τελειώσει την ύλη που ήταν υποχρεωμένοι να καλύψουν. Τέλος, είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι το χρονικό διάστημα εφαρμογής του προγράμματος ήταν ιδιαίτερα μικρό. Εάν για παράδειγμα, η διάρκεια του προγράμματος ήταν τουλάχιστον δώδεκα μήνες τότε θα ήταν δυνατή η εμβύθιση των εκπαιδευτικών στο εγχείρημα με στόχο την ολιστική προσέγγιση του. Επομένως, τέτοιου είδους διδακτικές παρεμβάσεις είναι απαιτητικές. Παρόλα αυτά, προσφέρουν τη δυνατότητα στον εκπαιδευτικό να παρατηρήσει συστηματικά την διδακτική του πράξη και να αναστοχαστεί σε σχέση με αυτήν.

Βιβλιογραφία (ενδεικτική)

Κατσαρού, Ε., και Τσάφος, Β. (2003). Από την έρευνα στη διδασκαλία. Εκδόσεις Σαββάλας

This entry was posted in Έρευνα, Επιμόρφωση. Bookmark the permalink.

1 Response to Εκπαίδευση παιδιών Ρομά

  1. Ο/Η Καρκαμάνης Γεώργιος λέει:

    Συγχαρητήρια Τάσο για την υπομονή και την ανεξάντλητη ενέργεια που έχεις μέσα για εφαρμογή νέων μεθόδων διδασκαλίας.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s